İçeriğe geç
DOSTSMMM / İSTANBUL

Ana sayfaBlogBilanço ile gelir tablosu aynı kapanış gününü anlatmaz

Bilanço ile gelir tablosu aynı kapanış gününü anlatmaz

Bilanço bir gündeki finansal durumu, gelir tablosu bir dönemdeki sonucu gösterir. İkisi birbirinin yerine geçmez. Ortak bitiş günü ikisini aynı ölçü yapmaz.

Mustafa OktayYayın tarihi Güncelleme Okuma süresi 4 dk.

Beton kurul odasında mavi ışık bir kare masayı aydınlatıyor. Uzun masanın yanında turuncu sandalyeler sırayla uzuyor.

Raporlama tarihinde varlıklar, yükümlülükler ve özkaynak bilançoda durur. Başlangıcı ve bitişi olan dönemde oluşan gelir ile gider, dönemin sonucuyla gelir tablosunda durur. İki tablo aynı kapanış gününde bitebilir. Ortak bitiş, biri gün öteki dönem olan iki ölçüyü yerinde bırakır. Dönem sonucu kapanışta özkaynağa bağlanır.

Gelir tablosu, döneme ait kâr veya zararı ve diğer kapsamlı geliri de taşır. Bilanço, raporlama tarihindeki finansal durum tablosudur. İkisi tam finansal tablolar setinde birlikte durur. Birlikte durmaları, ortak kapanış gününü tek ölçü yapmaz. Günü bilançoda okursunuz. Aralığın sonucunu gelir tablosunda okursunuz. Dönem sonucu özkaynağa bağlanır. Sermaye hareketleri, geçmiş yıl sonuçları, dağıtım kararları ve uygulanan raporlama çerçevesindeki diğer kalemler de özkaynağı değiştirir.

Bilanço hangi soruyu yanıtlar?

Ham beton kurul odasında, mavi ışık altındaki kare masada tek bir boş sandalye duruyor.

Bilanço, raporlama tarihinde eldeki varlıkları, yükümlülükleri ve özkaynağı bir arada gösterir. Soru, işletmenin o günde elinde ve sorumluluğunda ne olduğudur. Varlık, kontrol edilen mevcut ekonomik kaynaktır. Yükümlülük, bir ekonomik kaynağı devretme konusundaki mevcut mükellefiyettir. Özkaynak, tüm yükümlülükler düşüldükten sonra varlıklar üzerinde kalan haktır. Üçü aynı tarihin durumunu kurar.

Bu görünüm tek bir tarihe aittir. Raporlama tarihli bilanço, o günün kapanış durumunu gösterir. Dönem boyunca bakiyeye hangi hareketlerle gelindiği bu tabloda tek başına durmaz. Dönemin kârı da bu günden tek başına okunmaz. Kâr, başlangıcı ve bitişi olan aralığın sonucudur ve gelir tablosundadır.

Gelir tablosu hangi soruyu yanıtlar?

Uzun kurul masası camlara doğru gidiyor. Turuncu sırtlı boş sandalyeler sıra halinde duruyor.

Gelir tablosu, belirli bir dönemde faaliyetlerin sonucunun ne olduğunu yanıtlar. Dönemin gelir ve gideri bu tabloda karşılaşır. Sonuç, dönemin kâr veya zararıdır. Tablo, aynı dönemin diğer kapsamlı gelirini de taşır. Kazanç ve kayıplar dahil, gelir ve gider yönünden performansın ana sunumu buradadır.

Burada ölçü bir aralıktır. Dönemin başlangıcı ile bitişi o aralığı söyler. Raporlama tarihi, bilançonun gününü söyler. Aralık o günde bitebilir. Bitiş ortak olsa da biri gün, biri aralıktır. Aynı kapanışa bakarken dönem sonları birbirine uyar. Uyum, gün ile aralığı aynı kapanışta tutar. Her ölçü kendi yerinde kalır. Gün bilançoda kalır. Sonuç gelir tablosunda kalır.

İki tablo nasıl birbirine bağlanır?

Dönem kârı veya zararı gelir tablosunda oluşur ve kapanışla özkaynak hesaplarına bağlanır. Sermaye hareketleri, geçmiş yıl sonuçları, dağıtım kararları ve uygulanan raporlama çerçevesindeki diğer kalemler de özkaynağı değiştirir. Özkaynak artışı, hareketin dayanağı okununca anlaşılır. Dayanak dönem sonucu olabilir. Dayanak sermaye, geçmiş bir sonuç, bir dağıtım ya da çerçevenin başka bir kalemi de olabilir.

Kapanış, dönem sonucunu özkaynak hesabına taşır. Aynı hakta sermaye girişi, geçmiş yıl sonucu, dağıtım kararı ve çerçevenin diğer kalemleri de durabilir. Özkaynak farkı, bu kalemlerden hangisinin hareketi olduğunu dayanağında gösterir. Dayanağı dönem sonucu olan kısım, kâr tutarıyla buluşur. Dayanağı başka kalemse, o kalemin kendi hareketidir.

Nakit bakiyesindeki azalış da tek başına zarar cümlesi kurmaz. Nakit, belirli andaki ödeme gücünün bir parçasıdır. Zarar, dönemin gelir ve giderinden kalan sonuçtur. İkisi ayrı satırlarda durur. Hesap hareketinin dayanağı, hangi satırın değiştiğini gösterir.

Kâr ile nakit neden farklı olabilir?

Kâr, muhasebe döneminin sonucudur. Nakit, eldeki nakit ile vadesiz mevduattır ve belirli andaki ödeme gücünün bir parçasıdır. İki tutar ayrı durabilir.

Satış kayda geçmiş, alacak henüz tahsil edilmemiş olabilir. Stok ya da duran varlık için ödeme yapılmış, gider etkisi aynı dönemde ve aynı tutarda oluşmamış olabilir. Önceki dönemden kalan bir borç ödenmiş olabilir. Kredi kullanılmış ya da kredi anaparası geri ödenmiş olabilir. Ortaklık ve sermaye hareketi nakit hesabını etkilemiş olabilir.

Bu hareketler, satışların güçlü göründüğü bir dönemde nakdin sıkışmasını açıklayabilir. Nakit bakiyesi artarken faaliyet sonucunun zayıf kalmasını da açıklayabilir. Kâr gelir tablosunda durur. Nakit, bilançodaki bir gündeki durumun parçasıdır. İki tutar yan yana durur ve tek tutara inmez.

Tablolar hangi sırayla okunabilir?

Bilanço ile gelir tablosu yan yana konduğunda bakılan yer, bilançonun tarihi ile gelir tablosunun aralığıdır. Tarih bir gündür. Aralık, dönemin başlangıcı ile bitişidir. Ortak bitiş, günü dönem yapmaz.

Dönem sonucunun özkaynakta bıraktığı iz, sermaye hareketinin, geçmiş yıl sonucunun ve dağıtım kararının yanında okunur. Dayanak dönem sonucuysa, kapanış o sonucu özkaynağa bağlamıştır. Dayanak başka bir kalemse, özkaynak artışı o kalemin hareketidir.

Nakit ile kâr ayrı satırlarda durur. Aradaki fark, tahsil edilmemiş alacakta, stok ya da duran varlık için yapılan ödemede, önceki dönemin borcunun kapanmasında, kredi kullanımında ya da anapara ödemesinde ve sermaye hareketinde aranır.

Tek dönem sınırlı bir görünüm verir. Eğilim, karşılaştırılabilir dönemler, dipnotlar ve önemli hesap hareketleriyle birlikte okunur. Her dönemin bilançosu kendi gününü, her dönemin gelir tablosu kendi aralığını taşır. Dipnot, kalemin ölçümünü ve alt sınıfını söyler. Önemli hesap hareketi, toplamın içinde hangi bakiyenin yürüdüğünü gösterir. Gün ile aralık bu iki tabloda durur. Eğilim, dönemler, dipnot ve hareket yanlarına gelince okunur.

Bu iki tablo neyi tek başına söylemez?

İki tablo, günün durumunu ve aralığın sonucunu taşır. Tek dönem, sınırlı bir görünüm verir. Eğilimi okumak için karşılaştırılabilir dönemler, dipnotlar ve önemli hesap hareketleri bu iki tablonun yanına gelir.

TMS 1, dönem sonu finansal durum tablosu ile döneme ait kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunu tam setin içinde birlikte ister. Varlık ile yükümlülük, çerçevenin ayrı tanımlarıdır. Bilanço, üçüncü öğe olarak özkaynağı da o günün durumunda gösterir.

Ortak kapanış günü, bilançoyu bir gün ve gelir tablosunu bir dönem olarak bırakır. Dönem sonucu özkaynağa bağlanır. Sermaye, geçmiş sonuçlar, dağıtım ve çerçevenin diğer kalemleri de özkaynağı değiştirir. Kâr ile nakit, tahsil edilmemiş alacak, stok ya da duran varlık ödemesi, eski borç, kredi ve sermaye hareketiyle ayrılabilir. Gün bilançoda kalır. Aralığın sonucu gelir tablosunda kalır. Yanına başka dönemler, dipnotlar ve önemli hesap hareketleri gelince eğilim de okunur.

Sık sorulan sorular.

Bilanço bir günü mü anlatır?

Evet. Bilanço belirli bir tarihteki varlık, borç ve özkaynağı gösterir. Bir dönemin kârını tek başına anlatmaz.

Gelir tablosu bilançonun yerine geçer mi?

Geçmez. Gelir tablosu bir dönemdeki gelir ve gideri karşılaştırır. Dönem sonucu kapandığında özkaynağa bağlanır.

Kâr varsa banka hesabında aynı tutarda para olur mu?

Olmak zorunda değildir. Tahsil edilmemiş satışlar, stok, borç ödemeleri, yatırımlar ve finansman hareketleri kâr ile nakdi farklılaştırabilir.

Tek dönemlik tablo işletmenin gidişatını gösterir mi?

Tek dönem sınırlı bir görünüm verir. Eğilimi anlamak için karşılaştırılabilir dönemler, dipnotlar ve önemli hesap hareketleri birlikte incelenir.

Aynı kapak tarihi iki tabloyu aynı ölçü yapar mı?

Bilanço bir günün kapanış durumunu gösterir. Gelir tablosu bir dönemin sonucunu gösterir. Ortak bitiş günü, ikisinin aynı şeyi ölçtüğü anlamına gelmez.

İlgili kayıtlar.

Kaynaklar.

  1. 01TMS 1, Finansal Tabloların Sunuluşu, paragraf 9–10
  2. 02Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve, paragraf 4.3 ve 4.26