Nakit akış tablosunun üç bölümü aynı hareketi anlatmaz

Dönemin nakit giriş ve çıkışı nakit akış tablosunda üç bölüme ayrılır. Hasılat yaratan ana iş ile yatırım ve finansman sayılmayan diğer işler esas faaliyetlerde toplanır. Uzun vadeli varlıkların ve nakit benzeri sayılmayan yatırımların alımı ile satımı yatırım faaliyetlerindedir. Ödenmiş sermaye ile borçlanmanın büyüklüğünü ya da birleşimini değiştiren hareketler finansman faaliyetlerindedir. Kâr gelir tablosunun sonucudur. Üç bölüm nakit giriş ve çıkışıdır.

TMS 7, nakit akışlarını bu üç kaynaktan sınıflandırmayı tablonun işi sayar. Her bölüm, nakdin hangi faaliyetten geldiğini ayırır. Üçünün toplamı, dönem başındaki nakitten dönem sonundaki nakde giden farkı gösterir. Toplam, kârın doğru hesaplandığını kanıtlamaz. Kâr tutarı gelir tablosunda durur. Nakit farkı bu tabloda durur. Bilanço ile gelir tablosu kârın dönem sonucu olduğunu, nakit bakiyesinin ise bir gündeki durumun parçası olduğunu ayırır. Nakit akış tablosu, o günler arasındaki giriş ve çıkışı bölümlere ayırır.

Esas faaliyet hangi nakdi toplar?

Esas faaliyetler, işletmenin hasılat yaratan ana faaliyetleri ile yatırım ve finansman niteliğinde olmayan diğer faaliyetlerdir. Tanımın bir yanı, hasılatın doğduğu ana iştir. Öteki yanı, yatırım ya da finansman sayılmayan diğer işlerdir. İkinci yan, ana hasılatın dışında kalan her hareketi bu bölüme yığmaz. Hareket yatırım tanımına ya da finansman tanımına giriyorsa, esas faaliyet bölümünün dışında kalır. Girmiyorsa burada durur.

Kâr, gelir tablosunun dönem sonucudur. Esas faaliyet nakdi, o dönemdeki nakit giriş ve çıkışının bu tanıma giren kısmıdır. Bölüm artıda kapanabilir. Artı bakiye ile kâr tutarı ayrı satırlardır. Biri dönem sonucudur. Öteki, ana işten ve yatırım ile finansman sayılmayan diğer işlerden doğan nakit hareketidir.

Yatırım ile finansman neden ayrılır?

Yatırım faaliyetleri, uzun vadeli varlıkların ve nakit benzeri sayılmayan diğer yatırımların edinilmesi ile elden çıkarılmasıdır. Tanım makineyle bitmez. Uzun vadeli varlık bu tanımın bir yanıdır. Nakit benzeri sayılmayan diğer yatırımlar öteki yanıdır. Edinme bir nakit çıkışı doğurabilir. Elden çıkarma bir nakit girişi doğurabilir. İkisi de yatırım bölümündedir. Makine almak, uzun vadeli varlık edinmek olduğu için bu bölümde aranır. Makinenin elden çıkarılması da aynı cümlenin içindedir.

Finansman faaliyetleri, ödenmiş sermayenin ve borçlanmanın büyüklüğünde veya birleşiminde değişiklik yaratan hareketlerdir. Büyüklük, tutarın artması ya da azalmasıdır. Birleşim, sermaye ile borçlanmanın içindeki karışımdır. Kredi çekmek, borçlanmanın büyüklüğünü değiştirdiği için finansman bölümündedir ve esas faaliyet bölümünde aranmaz. Borçlanmanın büyüklüğünü azaltan anapara ödemesi de bu tanıma girer. Ödenmiş sermayeye eklenen ya da ödenmiş sermayeden çıkan bir hareket, sermayenin büyüklüğünü ya da birleşimini değiştirdiği için aynı bölümde durur.

Makine almak ile kredi çekmek ikisi de nakit hareketi doğurur. Tablo bunları ayrı bölümlerde gösterir. Biri uzun vadeli varlığın edinilmesidir. Diğeri, borçlanmanın büyüklüğündeki değişimdir. İkisini esas faaliyetin içinde bırakırsanız, hasılat yaratan ana iş ile varlığın edinilmesini ve kaynağın değişmesini aynı satırda okursunuz. Ayrım, nakdin hangi faaliyetten geldiğini görünür kılar.

Üç bölüm hangi sırayla okunur?

Tablonun başında bir dönem aralığı durur. Aralık, raporlama döneminin anlattığı süredir. Nakit akış tablosu o süreye ait nakit giriş ve çıkışını taşır. Gelir tablosu aynı sürenin kâr veya zararını taşır. İki tablo yan yana durur. Biri nakit hareketini böler. Öteki dönem sonucunu gösterir.

Aralığın altında esas faaliyet nakdi kendi satırında durur. Satır, hasılat yaratan ana faaliyetlerden ve yatırım ile finansman sayılmayan diğer faaliyetlerden doğan giriş ve çıkışı toplar. Kâr satırı bu toplamın adı değildir. Kâr, gelir tablosunda kalır.

Uzun vadeli varlıkların ve nakit benzeri sayılmayan diğer yatırımların alımı ile satımı yatırım bölümünde durur. Makine bedeli burada aranır. Borçlanmanın ve ödenmiş sermayenin büyüklüğünü ya da birleşimini değiştiren hareket finansman bölümünde durur. Kredi çekmek burada aranır.

Üç bölümün toplamı, dönem başındaki nakitten dönem sonundaki nakde giden farkı açıklar. Fark, kâr tutarı değildir. Kâr ayrı satırda durur. Toplam, nakdin nereden gelip nereye gittiğini bölüm bölüm gösterir. Toplam, kârın doğru hesaplandığını kanıtlamaz.

Bu tablo neyi tek başına söylemez?

Üç bölümün toplamı, kârın doğru hesaplandığını kanıtlamaz. Toplam, dönem başı nakitten dönem sonu nakde giden farkı bölüm bölüm açıklar. Kâr tutarı ile bu fark ayrı yazılır.

Nakit, işletmedeki nakit ile vadesiz mevduattır. Nakit benzeri, tutarı belirli bir nakde kolayca çevrilebilen ve değerindeki değişim riski önemsiz olan, yüksek likiditeye sahip kısa vadeli yatırımdır. Yatırımın nakit benzeri sayılması için, kısa vadeli nakit taahhütlerinin yerine getirilmesi amacıyla elde tutulması ve belirli tutarda nakde kolayca çevrilebilmesi gerekir. Tanıma girmeyen bir varlık, nakit satırı gibi okunmaz. Nakit ile nakit benzeri bu sınırı çizer. Üç bölüm o sınırı çizmez. Bölüm, hareketin hangi faaliyetten geldiğini söyler. Kimlik, nakit tanımındadır. Sınıfın gerekçesi dipnotta ve hesap ayrımında durur.

Kredi ya da sermaye hareketi esas faaliyet satırının içinde kalmışsa, finansman tanımı onu borçlanmanın ya da ödenmiş sermayenin değişimi olarak finansman bölümünde aratır. Makine bedeli finansman satırına yazılmışsa, uzun vadeli varlık edinimi olarak yatırım bölümünde aranır. Yer, faaliyetin türünden belli olur. Esas, yatırım ve finansman ayrı türlerdir. Makine almak yatırım türündedir. Kredi çekmek finansman türündedir. İkisi de nakit hareketi doğurur. Tablo, hareketi bu türe göre böler.

Dönem başı nakit ile dönem sonu nakit, tablonun iki ucudur. Üç bölüm, bu iki uç arasındaki farkı açıklar. Fark, nakit ile nakit benzerlerinin dönem içindeki net hareketidir. Makine almak yatırım bölümündedir. Kredi çekmek finansman bölümündedir. Esas faaliyet, hasılat yaratan ana işi ve yatırım ile finansman sayılmayan diğer işleri toplar. Kâr gelir tablosunda durur. Üç bölüm, nakit giriş ve çıkışını faaliyetine göre ayırır. Toplam, dönem başı ile dönem sonu nakit arasındaki farkı bölüm bölüm bırakır.